Ansel VS211 User Manual download pdf (Page 27)

in 1630), en van

oude geuzen

als eeretitel (zie b.v. C.Pz. Hooft, Memor. en adv.

162, 193, 194, 205, 262); doch anderzijds ook, met minder vleiende bedoelingen,

het gewag van

wilde geuzen

(Bredero's Sp. Brab. 1984, in den mond van den

Roomsch-Spaanschgezinden schout), van

grauwe geuzen

(Vondel's Rommelpot,

coupl. 12), en daarnaast de aanduiding van Reinier Pauw en Ds. Trigland als

geus

(Vondel's Reintje de Vos 45; Id., Haen Kalkoen 3, 12), voorts samenstellingen als

plondergeus

(Haen Kalkoen 17, Haec Libert. ergo 53) en

geuzentafel

(in Vondel's

bekenden brief aan Hooft, bij Brandt, Leven v.V., ed. Hoeksma 77).

Wat echter beteekent

vesper

hier? Van Lennep zegt in zijn verklaring van den

titel (II 318): ‘Vondel neemt nu de rol van zieketrooster op zich; doch in de daad,

om hen hun vergrijp nog dieper te doen inzien, en hy luidt als 't ware de vesperklok,

om hun geweten, voor zooverre het nog slapen mocht, wakker te maken.’ Niet alleen

Unger, maar ook b.v. Weustink, in zijn Bloemlezing uit Vondel (Pantheon-ed.) I 28,

neemt deze verklaring van Van Lennep letterlijk over

- doch zonder vermelding

van dezen als zegsman: een m.i. ongewenschte, en ook onlangs herhaaldelijk

gewraakte gewoonte - ze, vreemd genoeg, verkiezende boven de onderstaande

van Alberdingk Thijm, die toch zeker ook in zijne oogen voor de bepaling van wat

een

vesper

eigenlijk is meer gezag heeft dan Van Lennep!

Eerstgenoemde, Alberdingk Thijm, erkent nl. in zijn (door Unger voltooide) uitgave

(I 341) ronduit: ‘De uitdrukking “Geuzen-vesper of Zieke-troost voor de

Vier-en-twintig” weet ik niet redelijk te verklaren. De

vespers

zijn de avondpsalmen:

zieke-troost

is de stof der bediening van den ziekentrooster: maar dit brengt ons

weinig verder. Misschien wil Vondel zeg-

1) Nagenoeg =

plonderfiel

(Amsterd. Kakastorie 5, Otter in 't Bolwerk 15); verg. nog

plondergraeu

(Jaarget. v. Oldenb. XI),

plonderpaep

(Decr. Horr. 86).

2) Van Vloten, Doorenbos, Van Moerkerken en andere uitgevers of ‘bloemlezers’ geven, zooveel

mij bekend is, òf geen verklaring òf een aftreksel (of ook mengsel) der hierboven en beneden

genoemde uitleggingen.

Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34

1 2 ... 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 ... 320 321

Comments to this Manuals

No comments

Ansel VS211 User Manual Page 27

Comments to this Manuals